Ένα από τα πιο κλασικά Ελληνικά πιάτα, σε μια δική μας εκδοχή
Υλικά για μια πίτα 8 μεσαίων κομματιών (συνολικό κόστος περίπου 8€)
- 150 γρ. αλεύρι από μαλακό σιτάρι
- 200 γρ. αλεύρι Μανιτόμπα
- 50 γρ αλεύρι ολικής άλεσης
- 135 ml νερό
- 5 ml ξίδι
- 50 ml ελαιόλαδο
- 1 κουταλάκι του γλυκού αλάτι
- Εξτρά ελαιόλαδο για άλειμμα
- 1 κιλό φρέσκο σπανάκι, πολύ καλά πλυμένο
- 1 μεγάλο ματσάκι τσουκνίδες
- 3 ή περισσότερα μεγάλα ματσάκια (τουλάχιστον 250 γρ.) πολύ φρέσκων αρωματικών χόρτων (μυρώνι ή μάραθο ή παπαρούνα ή καυκαλήθρα)
- 8 φρέσκα κρεμμυδάκια
- 50 γρ. λιαστές ντομάτες
- 60 ml ελαιόλαδο
- 1 πεπεροντσίνο
- αλάτι
Η ζύμη και το σπανάκι είναι ένας κλασικός συνδυασμός της Νότιας Ευρώπης. Ξεκινώντας από την Ισπανία με τις «empanadas», συνεχίζοντας στη Γαλλία με τις «quiche aux épinards» και στην Ιταλία με το «erbazzone», φτάνουμε στην Ελλάδα όπου βρίσκουμε την «σπανακόπιτα». Όλα αυτά τα παρασκευάσματα εκτός από το σπανάκι περιέχουν κάποια αρωματικά χόρτα και, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, τυρί ή/και αλλαντικά.
So the first question we have to reply: “Do we have to add cheese in our spinach pies?”. The answer is that everything is a question of personal taste. There are people who cannot eat plain vegetables and they are addicted to eat animal proteins in almost everything. I cannot convince them to prepare a “vegan” spinach pie. But in my opinion spinach pies without cheese are better.
Κατά τη γνώμη μου αυτές οι πίτες είναι χορτοκεντρικές. Προσθέτοντας τυρί στη γέμιση, ΝΑΙ αυξάνουμε το ουμάμι τους, αλλά ταυτόχρονα καλύπτουμε, πνίγουμε, την καρδιά της παρασκευής, τα χόρτα. Σας διαβεβαιώνω ότι οι καλύτερες σπανακόπιτες που έχω φάει ήταν ΧΩΡΙΣ τυρί και σας καλώ να ακολουθήσετε την πρότασή μου.
Πέραν του ότι υπάρχουν τρόποι για να αυξήσουμε το ουμάμι σε ένα πιάτο χωρίς να χρησιμοποιήσουμε ζωικά παράγωγα. Οι λιαστές ντομάτες είναι ένα παράδειγμα. Σας προτείνω να τις χρησιμοποιήσετε αντί για τυρί, καθώς είναι πολύ πιο φιλικές προς τα χόρτα.
Το κλειδί για μια καλή σπανακόπιτα δεν είναι το τυρί, αλλά η φρεσκάδα των χορταρικών, ειδικά των αρωματικών και η ποιότητα του φύλλου. Χρησιμοποιώντας κατεψυγμένη ζύμη, κατεψυγμένο σπανάκι και όχι πολύ φρέσκα αρωματικά, είναι προφανές ότι θα δημιουργήσουμε μια απαίσια πίτα, η οποία θα είναι τόσο απαίσια που θα χρειαστεί το τυρί, όχι για κανέναν άλλο λόγο αλλά για να κρύψει τα προβλήματά της. Έτσι, αν θέλετε να φτιάξετε μια σπανακόπιτα και δεν έχετε φρέσκα υλικά ή πολύ χρόνο, καλύτερα να τηγανίσετε ένα αυγό ή να ετοιμάσετε ένα γρήγορο πιάτο ζυμαρικών και να αφήσετε την σπανακόπιτα για μια άλλη μέρα.
Λάβετε επίσης υπόψη ότι το σπανάκι δεν έχει έντονο άρωμα και είναι απλώς η βάση της γέμισης. Εμπλουτίστε το, λοιπόν, με άφθονα αρωματικά χόρτα, τα οποία είναι τα συστατικά που θα κάνουν την πίτα πεντανόστιμη.
Ας ξεκινήσουμε
Πρώτα απ' όλα βάζουμε τις λιαστές ντομάτες να μουλιάσουν σε άφθονο χλιαρό νερό.
Από κει και πέρα. Θυμάστε τα τηγανητά πιτάκια μας? Κι εκεί είχαμε φτιάξει φύλλο. Το φύλλο όμως για τη σπανακόπιτα φούρνου είναι λίγο διαφορετικό (όχι τόσο λεπτό) από αυτό που χρησιμοποιούμε για τις τηγανητές πίτες.
Για να το ετοιμάσουμε, κοσκινίζουμε και ανακατεύουμε τα αλεύρια με το αλάτι, προσθέτουμε το νερό και το ξύδι. Τα βάζουμε όλα αυτά σε ένα μπολ του μίξερ και αρχίζουμε να «ζυμώνουμε» σε χαμηλή ταχύτητα για περίπου 10 λεπτά. 2 λεπτά πριν το τέλος προσθέτουμε 50 ml ελαιόλαδο. Τυλίγουμε τη ζύμη με μεμβράνη και την αφήνουμε να ξεκουραστεί για περίπου μία ώρα.
Παράλληλα, ετοιμάζουμε τη γέμιση.Σε λίγο λάδι τηγανίζουμε ελαφρά το σπανάκι και τις τσουκνίδες (δεν τα βράζουμε για να διατηρήσουμε τα αρωματικά τους συστατικά) μέχρι να αποβάλουν το νερό που περιέχουν και σοτάρουμε τα φρέσκα κρεμμυδάκια, ψιλοκομμένα, μέχρι να μαλακώσουν. Χοντροκόβουμε τα αρωματικά και τις λιαστές ντομάτες και τα προσθέτουμε στο μείγμα μαζί με το λάδι, το αλάτι και το πιπέρι. Τα ανακατεύουμε με τα χέρια μας για να δημιουργήσουμε μια ομοιογενή γέμιση. Δοκιμάζουμε με το στόμα και αν μας φανεί νόλστιμη, την κρατάμε στην άκρη.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Μην πιέσετε τη γέμιση. Προσπαθήστε να την διατηρήσετε όσο το δυνατόν πιο αεράτη. Γι' αυτό, πριν την βάλετε μέσα στη ζύμη, ανακατέψτε την με ένα κουτάλι για να δημιουργήσετε μικρά κενά στο εσωτερικό της. Δεν μπορώ να καταλάβω κάποιους μαλάκες που στίβουν τα χορταρικά, διώχνοντας με αυτό τον τρόπο, όλα τα αρώματα τους.
Κόβουμε τη ζύμη σε 10 κομμάτια. Αλευρώνοντας συνέχεια, με έναν πλάστη ετοιμάζουμε 10 κομμάτια φύλλου με διαστάσεις περίπου 40X30 εκ. Κάθε φορά που τελειώνουμε ένα φύλλο, το αλείφουμε με ελαιόλαδο και το κρατάμε στην άκρη.
Αλείφουμε ένα ορθογώνιο ταψί διαστάσεων περίπου 32X22 εκ. (ή λίγο μεγαλύτερο ή μικρότερο, η διάσταση που χρησιμοποίησα είναι πολύ συνηθισμένη) με λάδι και στρώνουμε ένα πρώτο φύλλο, αφήνοντας ένα περίγραμμα περίπου 2 εκ. σε κάθε πλευρά του ταψιού. Αλείφουμε με ελαιόλαδο και συνεχίζουμε με τα 4 ακόμη φύλλα, αφήνοντας πάντα ένα περίγραμμα 2 εκ. γύρω από το ταψί και αλείφοντας πάντα κάθε φύλλο με ελαιόλαδο. Δεν ισιώνουμε τα φύλλα προσπαθώντας να αφήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο αέρα ανάμεσά τους για να προκαλέσουμε ένα πιο τραγανό αποτέλεσμα.
Προσθέτουμε τη γέμιση. Συνεχίζουμε με τα υπόλοιπα 5 φύλλα αφήνοντας πάντα ένα περίγραμμα 2 εκ. περιμετρικά του ταψιού και αλείφοντας πάντα κάθε φύλλο με ελαιόλαδο.
Πιέζουμε ελαφρά το περίγραμμα του φύλλου και το γυρίζουμε προς το κεντρικό μέρος του ταψιού προσπαθώντας να κλείσουμε την πίτα και να δημιουργήσουμε μια κορνίζα από ζύμη.
Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 170 βαθμούς Κελσίου (λειτουργία αέρα) και ψήνουμε την σπανακόπιτα για περίπου 50 με 55 λεπτά. Την περιμένουμε να κρυώσει και την κόβουμε σε κομμάτια.
